U-Inzko uthe iBosnia neHerzegovina okwangoku ziphakathi kobhubhane omtsha we-coronavirus ka-2019. Nangona kusekutsha kakhulu ukwenza uvavanyo olupheleleyo, ukuza kuthi ga ngoku, eli lizwe libonakala ngathi likwazile ukunqanda ukuqhambuka okubanzi kunye nokulahlekelwa bubomi okukhulu okwathwaxa amanye amazwe.
U-Inzko uthe nangona amaqela amabini ezopolitiko iBosnia neHerzegovina kunye nequmrhu laseBosnia laseSerbia iRepublika Srpska zithathe amanyathelo afanelekileyo kwangethuba kwaye zavakalisa ukuzimisela kwazo ukusebenzisana namazwe, ekugqibeleni aziphumelelanga. Kubonakala ngathi indlela efanelekileyo yokulungelelanisa sele imiselwe ukuphendula ubhubhane, kwaye ayikaqalisi isicwangciso sesizwe sokunciphisa impembelelo yezoqoqosho.
U-Inzko uthe kule ngxaki, uluntu lwamazwe ngamazwe lubonelele ngoncedo lwezemali nezinto eziphathekayo kuwo onke amanqanaba karhulumente eBosnia naseHerzegovina. Nangona kunjalo, amagunya aseBosnia naseHerzegovina akakafikeleli kwisivumelwano sezopolitiko malunga nendlela yokusasaza uncedo lwemali oluvela kwi-International Monetary Fund. Enye yezona ngxaki zinkulu elijongene nazo eli lizwe yindlela yokunciphisa iingozi zorhwaphilizo ezinxulumene nolawulo loncedo lwezemali nezinto eziphathekayo lwamazwe ngamazwe.
Uthe nangona amagunya aseBosnia naseHerzegovina kufuneka aphande aze ajongane nezi zityholo, ndicebisa kakhulu ukuba uluntu lwamazwe ngamazwe luseke indlela esetyenziswa luluntu lwamazwe ngamazwe yokulandelela ukusasazwa koncedo lwalo lwezemali nezinto eziphathekayo ukuthintela ukufumana inzuzo.
U-Inzko uthe iKhomishini yaseYurophu yayisele ibeke iindawo ezili-14 ezibalulekileyo apho iBosnia neHerzegovina kufuneka ziphuculwe khona. Njengenxalenye yenkqubo yokuxoxa ngobulungu beBosnia neHerzegovina kwi-EU, nge-28 ka-Epreli, iOfisi yaseBosnia neHerzegovina yabhengeza ukuqaliswa kweenkqubo zokuphumeza umsebenzi onxulumene noko.
U-Inzko uthe iBosnia neHerzegovina zibambe unyulo lukamongameli ngo-Okthobha ka-2018. Kodwa kangangeenyanga ezili-18, iBosnia neHerzegovina azikayimiseli urhulumente omtsha wobumbano. Ngo-Okthobha kulo nyaka, eli lizwe kufuneka libambe unyulo loomasipala kwaye licebe ukwenza esi sibhengezo ngomso, kodwa ngenxa yokusilela kohlahlo-lwabiwo mali lukazwelonke luka-2020, amalungiselelo afunekayo onyulo asenokungaqali ngaphambi kwesibhengezo. Unethemba lokuba uhlahlo-lwabiwo mali oluqhelekileyo luya kuvunywa ekupheleni kwale nyanga.
U-Inzko uthe ngoJulayi kulo nyaka kuza kuba sisikhumbuzo seminyaka engama-25 sokubulawa kwabantu eSrebrenica. Nangona ubhubhane omtsha we-crown unokubangela ukuba umlinganiselo wemisebenzi yokukhumbula unciphe, intlungu yokubulawa kwabantu eSrebrenica isagutyungelwe yinkumbulo yethu sonke. Ugxininise ukuba, ngokwesigwebo se-International Tribunal for the Former Yugoslavia, ukubulawa kwabantu eSrebrenica kwenzeka ngo-1995. Akukho mntu unokutshintsha le nyaniso.
Ukongeza, u-Inzko uthe u-Okthobha kulo nyaka sisikhumbuzo seminyaka engama-20 sokwamkelwa kweSigqibo seBhunga loKhuseleko 1325. Esi sigqibo sibalulekileyo siqinisekisa indima yabasetyhini ekuthinteleni nasekusombululeni iingxabano, ekwakheni uxolo, ekugcineni uxolo, ukuphendula kuluntu kunye nokwakha ngokutsha emva kweengxabano. UNovemba kulo nyaka ukwaphawula isikhumbuzo seminyaka engama-25 seSivumelwano soXolo saseDayton.
Kwindyikitya yokubulawa kwabantu eSrebrenica phakathi kuJulayi 1995, amadoda namakhwenkwe angamaSilamsi angaphezu kwama-7,000 abulawa ngobuninzi, nto leyo eyenza ukuba ibe lolona hlobo lubi kakhulu eYurophu ukususela kwiMfazwe Yehlabathi yesiBini. Kuloo nyaka mnye, amaCroatia aseSerbia, amaCroatia namaSilamsi aseBosnia awayelwa kwiMfazwe yamakhaya yaseBosnia atyikitya isivumelwano soxolo eDayton, eOhio phantsi kolamlo lwe-United States, evuma ukumisa iminyaka emithathu neenyanga ezisibhozo, nto leyo eyabangela ukuba kubekho abantu abangaphezu kwe-100,000. Imfazwe enegazi eyabulala. Ngokwesivumelwano, iBosnia neHerzegovina zenziwe ziinkokeli ezimbini zezopolitiko, iRiphabliki yaseSerbia yaseBosnia neHerzegovina, elawulwa ngamaSilamsi namaCroatia.
Ixesha lokuthumela: Julayi-25-2022